Kołowrotki

Kołowrotki wędkarskie do każdej metody połowu

Kołowrotek odpowiada za rzut, prowadzenie przynęty i hol ryby, dlatego jego dobór jest równie ważny jak wybór wędki. W naszej ofercie są kołowrotki z przednim i tylnym hamulcem, feederowe i matchowe, karpiowe z wolnym biegiem, multiplikatory i kołowrotki muchowe, a także szpule zapasowe. Prowadzimy modele marek Ryobi, Robinson, Konger i Carpex – od prostych, niezawodnych kołowrotków na początek po precyzyjne konstrukcje z płynnym hamulcem dla wymagających wędkarzy.

Rodzaje kołowrotków

Większość kołowrotków ma szpulę stałą – żyłka schodzi z niej podczas rzutu, a kabłąk nawija ją z powrotem. Różnią się przede wszystkim budową hamulca i przeznaczeniem:

• Kołowrotki z przednim hamulcem – najpopularniejsze, uniwersalne. Pokrętło hamulca znajduje się na przodzie szpuli, dzięki czemu hamulec jest precyzyjny i mocny. To standard w spinningu i dobry wybór do większości metod.
• Kołowrotki z tylnym hamulcem – regulacja hamulca znajduje się z tyłu korpusu, więc łatwiej ją zmienić w trakcie holu. Są zwykle prostsze i tańsze, często wybierane do łowienia na spławik i z gruntu.
• Kołowrotki feederowe i matchowe – z szybkim przełożeniem i płytką szpulą do dalekich, celnych rzutów. Często mają szybki hamulec, który pozwala reagować na hol dużej ryby.
• Kołowrotki karpiowe z wolnym biegiem – z dodatkowym systemem wolnego biegu (baitrunner), który pozwala rybie swobodnie ściągać żyłkę, gdy wędka leży na podpórkach. Duże modele typu big pit mają pojemne szpule do dalekich rzutów.
• Multiplikatory – z obrotową szpulą umieszczoną nad wędką, do ciężkich przynęt, łowienia sumów i na morzu.
• Kołowrotki muchowe – proste kołowrotki do łowienia na sztuczną muchę, dobierane do klasy sznura (AFTM).
• Szpule zapasowe – pozwalają szybko zmienić żyłkę lub plecionkę na inną średnicę bez przewijania.

Jak dobrać kołowrotek do wędki?

Kołowrotek powinien pasować do wędki wielkością, wagą i przeznaczeniem. Dobrze dobrany zestaw jest lekki, wyważony i nie męczy ręki nawet po kilku godzinach łowienia.

Rozmiar kołowrotka

Rozmiar oznacza się liczbą, np. 1000, 2500 czy 4000 – im wyższa, tym większy kołowrotek i pojemniejsza szpula. Do lekkiego spinningu na okonia i pstrąga wystarczą rozmiary 1000–2500, do uniwersalnego spinningu i feedera – 3000–4000, a do karpiowania, łowienia sumów i na morzu – 5000 i większe. Kołowrotki karpiowe big pit mają zwykle rozmiar 8000–14000.

Przełożenie

Przełożenie, np. 5,2:1, mówi, ile razy szpula obróci się przy jednym obrocie korbki. Wyższe przełożenie (6:1 i więcej) szybciej zwija żyłkę – sprawdza się przy szybkim prowadzeniu przynęt i w feederze. Niższe przełożenie daje więcej siły przy holu i równomierne prowadzenie wolnych przynęt, np. woblerów czy dużych gum.

Hamulec

Hamulec pozwala rybie ściągać żyłkę, gdy siła przekracza ustawiony poziom, i chroni zestaw przed zerwaniem. Najważniejsza jest płynność pracy – hamulec nie powinien szarpać przy ruszaniu. Przy holu dużych ryb liczy się też maksymalna siła hamulca podawana w kilogramach.

Łożyska

Oznaczenie typu 5+1 oznacza pięć łożysk kulkowych i jedno łożysko oporowe, które blokuje cofanie się korbki. Więcej łożysk zwykle oznacza płynniejszą pracę, ale ważniejsza od liczby jest ich jakość. Dobrze wykonany kołowrotek z 4–6 łożyskami pracuje lepiej niż tani model z dziesięcioma.

Szpula i pojemność

Pojemność szpuli podaje się w metrach dla określonej średnicy żyłki, np. 150 m / 0,25 mm. Szpule płytkie (tzw. shallow) nadają się do cienkich żyłek i plecionek, głębokie – do grubszych żyłek. Szpule aluminiowe są trwalsze i lepiej znoszą pracę z plecionką niż plastikowe.

Waga i wyważenie

Kołowrotek nie może być za ciężki w stosunku do wędki. Dobrze wyważony zestaw ma środek ciężkości tuż przed uchwytem kołowrotka – łatwiej wtedy wyczuć branie i dłużej łowić bez zmęczenia.

Przedni czy tylny hamulec?

Przedni hamulec jest mocniejszy i precyzyjniejszy, bo ma większe tarcze cierne bezpośrednio w szpuli. Dlatego wybierają go spinningiści i wędkarze polujący na duże ryby. Tylny hamulec jest wygodniejszy w regulacji podczas holu i często tańszy, ale zwykle ma mniejszą siłę. Na początek, do większości metod, lepszym wyborem jest kołowrotek z przednim hamulcem.

Jaki kołowrotek na początek?

Na start nie trzeba kupować drogiego sprzętu – ważne, by kołowrotek pasował do wędki i metody. Dobrym wyborem są:

• do spinningu – kołowrotek z przednim hamulcem w rozmiarze 2500–3000;
• do feedera – kołowrotek feederowy w rozmiarze 3000–4000 z szybkim przełożeniem;
• do łowienia na spławik – lekki kołowrotek w rozmiarze 2000–3000 z przednim lub tylnym hamulcem;
• do karpiowania – kołowrotek z wolnym biegiem w rozmiarze 5000–6000.

Przy zakupie warto od razu wybrać model ze szpulą zapasową – na jednej możesz mieć żyłkę, na drugiej plecionkę.

Jak dbać o kołowrotek?

Po łowieniu wytrzyj kołowrotek z piasku i błota, a po łowieniu w morzu przepłucz go słodką wodą i osusz. Po sezonie poluzuj hamulec, żeby tarcze cierne się nie odkształciły, i przechowuj kołowrotek w suchym miejscu. Co jakiś czas nasmaruj ruchome elementy – oś korbki, kabłąk i rolkę prowadzącą żyłkę – smarem lub olejem przeznaczonym do kołowrotków. Nie zanurzaj kołowrotka w wodzie i nie używaj do czyszczenia rozpuszczalników.

Najczęstsze pytania o kołowrotki

Jaki rozmiar kołowrotka do spinningu?

Do lekkiego spinningu na okonia i pstrąga wybierz rozmiar 1000–2500, do łowienia szczupaka i sandacza – 2500–4000. Przy ciężkich przynętach i łowieniu sumów potrzebny jest kołowrotek w rozmiarze 5000 lub większym.

Co oznacza przełożenie kołowrotka?

Przełożenie mówi, ile obrotów wykona szpula przy jednym obrocie korbki. Na przykład przy przełożeniu 5,2:1 szpula obraca się 5,2 raza na jeden obrót korbki – im wyższa liczba, tym szybciej nawijasz żyłkę.

Co to jest wolny bieg w kołowrotku?

Wolny bieg (baitrunner) to system, który po włączeniu pozwala rybie swobodnie ściągać żyłkę ze szpuli przy minimalnym oporze. Po zacięciu wystarczy obrócić korbkę, aby wrócić do pracy z hamulcem. To podstawowa funkcja kołowrotków karpiowych.

Ile łożysk powinien mieć dobry kołowrotek?

W większości zastosowań wystarczy 4–6 dobrej jakości łożysk. Ważniejsza od ich liczby jest jakość wykonania, płynność hamulca i sztywność korpusu.

Czy na każdy kołowrotek można nawinąć plecionkę?

Na większość nowoczesnych kołowrotków tak, ale najlepiej sprawdzają się te z aluminiową szpulą. Pod plecionkę warto nawinąć kilka zwojów żyłki lub taśmy jako podkład, żeby plecionka nie ślizgała się na szpuli.